الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

300

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

آنها به موسى ع بر اركان قدرت فرعون فرود آمد ، فرعون بسيار متوحش و دستپاچه شد ، زيرا مىبيند اگر عكس العمل شديدى در برابر اين صحنه نشان ندهد ، همه يا بيشتر مردم به موسى ايمان خواهند آورد ، و ديگر مسلط شدن بر اوضاع غير ممكن خواهد بود ، لذا بلافاصله دست به دو ابتكار زد : نخست اتهامى كه شايد عوامپسند هم بود ، به ساحران بست ، سپس با شديدترين تهديد آنها را مورد حمله قرار داد ، ولى بر خلاف انتظار فرعون ساحران آن چنان مقاومتى در برابر اين دو صحنه از خود نشان دادند كه فرعون و دستگاه او را در شگفتى فرو بردند ، و نقشه‌هاى آنها خنثى گشت و به اين ترتيب ضربه سومى بر - پايه‌هاى قدرت لرزان او فرود آمد ، كه در آيات مورد بحث اين صحنه بطور جالبى ترسيم شده است : نخست مىگويد : « فرعون به ساحران گفت آيا پيش از اينكه به شما اجازه دهم به او ( موسى ) ايمان آورديد » ؟ ! ( * ( قالَ فِرْعَوْنُ آمَنْتُمْ بِه قَبْلَ أَنْ آذَنَ لَكُمْ ) * ) . و گويا با تعبير « به » ( به او ) نظر دارد موسى ع را فوق العاده تحقير كند ، و با جمله * ( قَبْلَ أَنْ آذَنَ لَكُمْ ) * شايد مىخواهد اظهار دارد كه من هم حقيقتجو و حقيقت طلبم ، اگر در كار موسى ع واقعيتى وجود داشت ، خودم به مردم اجازه مىدادم ايمان بياورند ، ولى اين عجله شما نشان داد كه نه تنها حقيقتى در كار نيست بلكه يك نوع توطئه و تبانى بر ضد مردم مصر در جريان است ! بهر حال جمله بالا نشان مىدهد كه فرعون جبار كه جنون قدرتطلبى همه وجود او را فرا گرفته بود ، مىخواست ادعا كند كه نه تنها مردم مصر ، حق ندارند بدون اجازه او عملى انجام دهند ، يا سخنى بگويند ، بلكه بدون فرمان و اذن او حق انديشيدن و فكر كردن و ايمان آوردن را نيز ندارند . و اين بالاترين نوع استعمار است كه ملتى آن چنان برده و اسير گردند كه